مىنمود ، كه : خدا را مذكور ساختى و حواله نمودى بر غايب و آنچه پيدا نيست . حضرت فرمود : « واى بر تو ! چگونه غايب مىباشد كسى كه با خلق خويش در همه جا حاضر است و از رگ گردن به ايشان نزديك‌تر است ، و سخن ايشان را مىشنود ، و شخص‌هاى ايشان را مىبيند ، و رازهاى ايشان را مىداند ؟ » ابن ابى العوجاء عرض كرد كه : آيا مىگويى كه آن جناب در هر مكانى هست ؟ آيا چنين نيست كه هرگاه در آسمان باشد ، چگونه مىتواند كه در زمين باشد ، و هرگاه در زمين باشد چگونه در آسمان مىتواند بود ؟ حضرت فرمود : « جز اين نيست كه تو وصف كردى مخلوق را كه چون از مكانى منتقل شود ، مكانى ديگر به آن اشتغال به هم رساند و مكانى ديگر از آن خالى گردد و در مكانى كه به سوى آن منتقل شده ، نمىداند كه در مكانى كه پيش از اين در آن بوده ، چه روى داده و چه حادث شده ، اما خداى عظيم الشأن كه پادشاه جزا دهنده است ، هيچ مكان از او خالى نمىباشد و هيچ مكان به واسطهء او مشتغل نمىشود و به مكانى از خويش نزديك‌تر نمىباشد به مكانى ديگر » . 331 / 4 . على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از محمد بن عيسى روايت كرده است كه گفت : به خدمت امام على نقى عليه السلام نوشتم كه : خدا مرا فداى تو گرداند اى آقاى من ، از براى ما روايت شده كه خدا در بعضى از مواضع عرش قرار گرفته ، و نيز روايت شده كه در هر شب در نصف آخر آن ، به سوى آسمان دنيا فرود مىآيد . و نيز روايت شده كه در شبانگاه عرفه فرود مىآيد ، بعد از آن ، به جاى خويش بر مىگردد . و بعضى از مواليان تو در اين باب گفته‌اند كه : هر گاه خدا در بعضى از مواضع باشد و در بعضى نباشد ، هوا به او بر مىخورد و بر او مىتند و احاطه مىكند و هوا ، جسمى است رقيق و نرم كه بر هر چيزى احاطه مىكند ، به اندازهء آن در كوچكى و بزرگى . پس هوا چگونه بر او - جلّ ثناؤه - احاطه مىكند ؟ بر اين مثال حضرت عليه السلام فرمان همايون نوشت كه : « علم اين در نزد خدا است ( چه اين ، از جمله متشابهات است كه تفسير آن را خدا و راسخون در علم مىدانند ) . و اوست كه اين را مقدر فرموده و اندازه نموده ، به آنچه نيكوتر است از روى اندازه نمودن » ( و ليكن در ضمن آنچه فرموده ، اشاره است به اين‌كه مراد به نزول خدا ، نزول رحمت و تقدير آن است ) . بعد از آن ، حضرت فرمود كه : « بدان كه چون خدا در آسمان دنيا باشد ، چنان است كه بر بالاى عرش